X
تبلیغات
دانشجویان ارشد علوم تربیتی شوشتر

دانشجویان ارشد علوم تربیتی شوشتر
ebtedai 
قالب وبلاگ

 

 

امروزه آموزش پیش دبستانی در اکثرکشور های جهان نوعی آموزش غیر مستقیم بوده تاکودک بتواند باآزادی بیشتر از راههای بازی وسر گرمی خود را برای مشاهده دقیق جهان پیرامون خویش  کسب تجربه های تازه کشف پدیده های محیطی گسترش دانش پایه دست یافتن به مفاهیم متعدد رشد و پرورش مهارتهای حسی حرکتی بیان اندیشه ها از راه نقاشی زبان آموزی گسترش گنجینه  واژگان و آماده کند .روانشناسان تربیتی ومتخصصان تعلیم وتربیت بر این اعتقادند که کودک می تواند اساس رشد و شضکل گیری شخصیت باشد زیرا موفقیت او در دبستان بر پایه های استوار می باشدکه پدر ومادر و نزدیکان کودک با مربی کودگستان و آمادکی نهاده اند در پی چنین آموخته غیر رسمی از یک سو می نواند مدرسه را در سطح بالاتری آغاز کند واز سوی دیگر زمینه هایی را بری تفکر منطقی ونظم فکری برای فردای خویش قراهم می آورد .

این مقطع شامل دوره آموزشی یکساله ویژه کودکان رده سنی 5سال با هدف آمادگی جهت ورود به مراکز آموزش ابتدایی بخش عمده مهد کودک و کودکستان تشکیل شده است .این مقطع به دلیل تاثیر گذاریاساسی در شکل گیری شخصیت دانش آمورزان

در طول دوران تحصیل و نهایت تربیت و ایجاد حس اعتماد به نفس در کودکان بایذ د موردبرسی کارشناسان قرار گیرد  .(دادش پور مقم مجید 1387برنامه ریزی تخصصی صفحه 164-165)

* اهداف کلی نظام آموزشی کشور برای مقاطع پیش دبستانی

1.      تربیت کودکان در جهت اصول اسلامی در زندگی شخصی و اجتماعی

2.      تقویت احساس همکاری . مشارکت کودکان در فعالیتهای اجتماعی و حس مسئولیت پذیزی آنان

3.      افزایش قدرت جسمی و ذهنی برقراریتعادل جسمی و افزایش مهارتهای پایه کودکان

4.      آموزش زبان فارسی در جهت تقویت ارتباطات وابزار های آموزشی کودکان اعم از خواندن نوشتن شنیدن  حرف زدن

*  برنامه آموزشی مقطع پیش دبستاني شامل :

1.      برنامه های علمی عملی آموزشی که برمشاهده و بازدید آموزش زبان فازسی ریاضیات مقدماتی مفاهیم علوم و اعتقاد ات مذهبی را شامل

2.      فوق برنامه های آموزشی که بر صنایع دستی خمیر تبازی بریدن و چسباندن اشیاء نقاشی بازی های فکری قصه گویی شعر خوانی و تمریناتن بدنی را شامل می گردد.(دادش پور مقدم –برنامه ریزی  تخصصی 1387)

اسامی و محتوای کتابهای درسی *

1.      آموزش مفاهیم فارسی

2.      شناخت رنگها

3.      چگونه به کودکان ریاضی بیاموزیم

4.      آشنایی با حیوانت اهلی

5.      آشنایی با پردندگان

6.       آشنایی با میوه ها

7.      کار دستی توسط کودکان

دادش پور مقدم –برنامه ریزی  تخصصی)

*مقطع دبسنان  (ابتدایی)

این مقطع شامل دورههای آموزشی 5ساله ویژه کودکان رده های سنی 11-6 میباشند و خود پنج رده را شامل سال های اول ودوم و.......پنجم ابتدایی تقسیم می شود در ضمن ذکر این نکته نیز حائز اهمیت است که مقاطع ابتدایی از اساسی ترین مقاطع دوران تحصیل یک فرد به شمار می روند که همانند مقطع پیش از دبستان و حتی بیش از آن باید مورد توجه اساسی ودقیق  قرار گیرد

  • اهداف کلی سیستم آموزشی کشور برای مقاطع ابتدایی
    • برقراری فضای مناسب آموزشی جهت پیشرفت اخلاقی و اعتقادی دانش آموزان
    •  پرورش استعداد ها و خلاقیت های کودکان
    • بهبود قدرت بدنی و جسمانی کودکان
    • آموزش خواندن نوشتن محاسبه و برقراری معاشرت اجتماعی با سایر اعضاء اجتماع
    • آموزش مساءل بهداشتی فردی و گروهی

 

*مهمترین برنامه های آموزشی مقطع  ابتدایی

  • علوم قرانی و تعلیمات دینی انشاء واملاءفارسی
  • زبان فارسی (خواندن و درک مطلب )
  • تعلیمات اجتماعی
  • علوم هنری (نقاشی خطاطی کار دستی )
  • علوم طبیعی وبهداشت علوم  ریاضی 
  • ورزش  تربیت بدنی

(دادش پور مقدم مجید 1387 –برنامه ریزی  تخصصی)

*تعریف کتاب

کتاب مهمترین نمونه فرهنگ مکتوب به مجموعه ای از ورقه های کاغذ پوست اهو یاماده ای همانند آن گفته می شود که در آن مطالبی نوشته و با هم به نخ کشیده می شود را صحافی شده با شند این لغت در اصل به معنی دوختن چرمی به چرم دیگر را پیوند دادن برخی حروف دیگر بوسیله گفتن یا نوشتن است لفظ کتاب موارد استفاده دیگری نیز دارد بنا بر آنچه در کتب لغت و در تفسیر مجمع البیان آمده است کتاب در اصل مصدر کتب یکتب و به معنی پوستی را له پوست دیگر پیوند دادن است  (صافی قاسم 1381ص11)

 

کتاب همراه همیشگی زندگی بشر نمود گذشته درخشان وتابان روزنه ای

برای رخنه به هزار لایه های کمتر شنتخه شده تاریخ تمدن و چهره ی گشاینده ی اعتبار خط درمیان نمای اقوام وملل ارزش ویژه ای داشته همواره وظیفه خود را یه یهترین نحو به انجان رسانده و پیوسته به عنوان مجموعه ای واحد زنده وسازمان یافته مهمترین وسیله انتقال حقیقتها سخنگوی پیشینیان و کارنامه فرهنگ . معرفت بشر اسباب فزونی دانش و ادبیات بیان کننده ی تخیل ها و محرومیتها تلاش ها و کامیابیها و در مسایل علتی نشانه ی تسلسل تفکرات بوده است و قرنها که نقل وانتقال و گسترش دانش و هنر ونشر فرهنگ وتعمیم آموزش وپرورش وایجاد نزدیکی ملتها را از نقطه ای به نقطه ایدیگر بر عهده است.(صافی قاسم 1381از چاپخانه تا کتابخانه .   

 

·       جهت گیری ها وخط ومشی های دفتر برنامه ریرزی و تالیف درسی

* در رویکردها

1.      توجه بیش تر به اهداف تربیتی فرهنگی نظام آموزش وپرورش

2.      توجه به نقش تربیتی و هدایتی معلم و نیز ارتقای جایگاه وی از یاد دهی صرف به تسهیل در امر یادگیری

3.      تقویت برنامه محوری به جای کتاب محوری با تاکید بر کاهش تمر رکز در برنامه ریزی و انعطاف در برنامه درسی

4.      بهره گیری از فناوری اطلاعات در برنامه درسی و مواد آموزشی   

 

*در محتوا

1.      ارتقای خود باوری و هویت اسلامی –ایرانی

2.      اهتمام نسبت به تقویت و ارتقای آداب و مهارتهای زندگی

3.      توجه به نیاز های علمی و فکری دانش آموزان و نیز فناوری ها و دانش های  نوین

4.      توجه به یادگیری عمیق و معنی دار تعدیل حافظه مداری و تاکید بر پژوهش محوری

*قالب ها

1.      تقویت رویکرد  چند رسانه ای و توسعه ی استفاده ار بسته های آموزشی به جای کتاب

2.      اصلاح و ارتقای کیفیت نگارش و ویرایش کتاب های درسی و ساختار و سازماندهی مطالب آن و استفاد ه از ادبیات مناسب با سطح  رشد دانش آموزان

3.      توجه بیش تر به جنبه های روان شناختی و زیبایی کتاب های درسی در جهت افزایش جذابیت و نشاط

4.      تعدیل حجم کتاب ها و ایجاد تناسب بین محتوا و زمان آموزش

5.      کاهش عناوین و تعداد کتاب های درسی به خصوص در دوره عمومی براساس رویکرد تلفیق 

*در زمینه ها

1.      افزایش بهره گیری از ظرفیت  های کارشناسی و پژوهشی مراکز علمی کشور به ویژه مراکز پژوهشی ستادی و استانی آموزشو پرورش

2.      افزایش نقش معلمان در تولید برنامه های درسی

3.      کار بردی نمودن طرح های پژوهشی و کار بست نتایج آن ها در فرایند برنامه  ریزی و تالیف کتب درسی

4.      کیفیت بخشی به پژ وهش ها و ارزش یابی های مستمر در راستای نیاز سنجی و اصلاح  برنامه های درسی

5.      تقویت و توسعه تامل فعال با مراکز و دفاتر مرتبط درون نیا بیرون وزارتخانه و جلب همکاری آن ها

6.       اصلاح تکمیل و ساده سازی مراحل فرایند تولید برنامه های درسی

*در روش ها

1.       برون سپاری تالیف کتابهای درسی در راستای استفاده از همکاری و مشارکت اشخاص و مراکز علمی ذی صلاح همراه با ارتقای نقش هدایتی ونظارتی دفتر

2.       اتخاذ روش چند تالیفی و زمینه سازی برای گسترش آن

3.       تکمیل و توسعه ی نظام اشاعه ی برنامه درسی با استفاده از همه امکانات و ابزار ها 

 

روز نامه جام جمhttp\\www.jame jam .ir /printable.aspxnewssnum

 

·       آشنایی با مبانی طراحی تالیف و ارزیابی کتاب درسی

 

مقدمه

ظاهرا کتاب درسی آشنای همه ی والدین ،دانش آموزان، مدیران ، برنامه ریزان درسی ومولفان است  در حالی که جنبه های نا آشنای فراوانی دارد .یکی از جنبه ها ،مجموعه ی فعالیت های است که قبل از تولید کتاب ،برای تهیه و تدوین آن انجام می گیرد که اغلب معلمان و مخاطبا ن

از آن بی اطلاع اند .کتاب درسی بر اساسش برنامه درسی تهیه می شود ،برنامه ای که برای تهیه ی معمولا دقتی بیش تر از تهیه کتاب درسیز صرف می شود .

·       برنامه درسی ترجمه ی واژه curriculumاست این کلمه از ریشه لاتین currereبه معنای میدان حرکت ومسابقه یا فاصله و مقدار راهی است افراد باید طی کنند تا به مقصد برسند با چنین تعریفی از برنامه درسی را میتوان  تولید برنامه درسی به شمار آورد و کتابهای درسی یکی از محصولات برنامه درسی است برای اثبات این ادعا به چند تعریف از برنامه درسی توجه کنید :

·       برنامه درسی مجموعه ای از درس ها و یا برنامه ای است برای مطالعه

·       برنامه درسی مجموعای از تجربه ها و فعالیت های یادگیری

·       برنامه درسی شامل یک سلسله وقایع آموزشی طراحی شده است که به قصد تحقق نتایج آموزشی برای یک یا چند دانش آموز پیش بینی پیش بینی شده است

بنا بر آنچه توضیح داده شد کتاب دریس ساختار ومحتوای مشخص ویژگی های داردکه بر اساس آنچه در برنامه درسی آمده است شکل گرفته اند .این ویژهاز چند منظر قابل بررسی هستند :

Ø  ویژگی های کتاب درسی.

ویژگی ها ی کتابهای درسی از چند از چند منظر قابل طرح اند

-کتاب درسی جلوه ای از برنامه درسی

-کتاب درسی :ساختار محتوایی

-کتاب درسی ساختار فیزیکی

کتاب های درسی ، جلوه ای از برنامه ی درسی

 کتاب درسی بر اساس یک برنامه درسی تهیه می شود .این مهم ترین ویژگی کتاب درسی است .برنامه درسی یا به عبارت دیگر ((راهنمای برنامه درسی )) مجموعه ای از دستور العمل ها و راهنمایی هایی است که تولید موادآموزشی بر اساس آنه انجام می شود . به عبارت دقیق تر کتاب درسی یکی از مواد است که مطابق با این راهنمایی ها و دستور العمل ها تهیه میشود مهمترین آن ها نیز هست .

طراحی ،تهیه و تدوین برنامه های درسی ، بخش بسیار با اهمیت وپنهان مجموعه فعالیت هایی است که برای تولید کتاب درسی و سایر مواد آموزشی انجام می شود و متاسفانه در کشور ما معلمان ، مدیران مدرسه ها و بسیاری از افرادی که به نوعی در امر آموزش دخیل اند از وجود چنین برنامه ای بی خبرند

برنامه درسی:

اگر جه قصد نداریم در این مقاله ویژگی های برنامه درسی را بررسی کنیم ، اما برای توضیح دقیق تر و ویژگی های کتاب درسی ، به ناچار عناصر و مولفه های اصلی آن را ذکر می کنیم .به طورکلی ،هر برنامه درسی از عناصر زیر تشکیل شده است .

-ضرورتهای تغیر برنامه

-رویکرد و جهت گیری های برنامه

-مبانی واصول حاکم بر برنامه ی (باید ها ونباید ها )

_اهداف دوره و پایه ی تحصیلی در سه حیطه ی دانش ،مهارت و نگرش

-محتوا و ساماندهی آن

-شیوه های سازمان دهی تجربیات یادهی –یاد گیری

- شیوه های ارزشیابی پیشزفت تحصیلی

-تجهیزات و امکانات ضروری برای اجرای برنامه

-ترویج برنامه درسی

علاوه بر این قبل از تولید برنامه درسی ،گاهی اوقات ضرورت دارد نیاز سنجی و مطالعات تطبیقی نبز انجام گیرد .عناصر واجزای  یاد شده در هر برنامه درسی ،خاص همان برنامه است ؛اگر چه ممکن است بسیاری از برنامه ها دارای وجوه مشترکی نیز باشند با توجه به آنچه ذکر شد ویژگی کتاب درسی در ارتباط با برنامه درسی را می توان به ترتیب زیر شرح داد :

الف)کتاب درسی ورویکرد

کتاب درسی براساس رویکرد مشخصی طراحی و تدوین میشود .رویکرد های برنامه درسی ،جهت گیری های کلی برنامه درسی را مشخص می کنند.رویکرد را ((موضوع گیری اساسی درباره ی فرایند یاددهی –یادگیری و ابعاد گوناگون نظری وعملی برنامه ی درسی )) تعریف می کنند . بنا بر این نوع  رویکردی که برنامه درسی انتخاب ودر نظر گرفته میشود .باید برهمه ی ارکان واجزای برنامه ی درسی سایه بیندازد .به این ترتیب در هر رویکرد نوع هدف ها ،طرز تلقی نسبت به یادگیرنده .فرایند یادگیری ،فرایند آموزش ،محیط یادگیری ،معلم و ارزشیابی از آموخته ها مشخص می شود .هر برنامه درسی بایر به تبیین هر یک از مواد یاد شده در پرو رویکرد خود ،توانمند باشد.

ب) کتاب درسی وهدف ها

کتاب درسی بر اساس هدف های مشخصی تهیه می شوند . هدف ها ،سطوح و حیطه ها ی متفاوت دارند که عبارت اند از :

·        هدف های آرمانی کشور

·        هدف های آرمانی آموزشی

·        هدف ها یا مقاصد کلی آموزشی

·        هدف های آموزشی برای یک درس طی یک سال تحصیلی

·        هدف های آموزشی برای چند ساعت درس (انتظارات آموزشی )

حیطه های هدف ها نیز عبارتند اند از :شناخت دانش ،مهارت و نگرش .

به این تربیت محتوای کتاب درسی باید با هدف ها در سطوح گوناگون  هم سو وهم جهت باشد .

ج)کتاب درسی و محتوا

 محتوای کتابهای درسی بر اساس رویکرد وهدف های مشخص و با توجه به اصول معینی که راهگشای انتخاب محتوا و سازمان دهی آن است ، طراحی و تدوین می شود .بنا بر این دوویژگی برای کتاب درسی در نظر گرفته می شود .

1-انتخاب محتوا بر مبنای اصولی مشخص :مثل رابطه و تناسب محتوا با :

·        هدف ها

·        انگبزه و رغبت فراگیرندگان

·        توان فراگیرندگان

·        شیوه های سازمان دهی تجربیات یاددهی –یاد گیری

·        زمان ارائه درس و یا تدریس

·        سودمندی

·        شیوهها ی ارزشیابی

·        ارتباط عمودی وافقی

·        دانش وفن آوری های جدید

·        هماهنگی با پیش دانسته های جدید

·        و......

2-سازمان دهی محتوا بر مبنای ظوابط و معیاری خاص :

سازمان دهی محتوا ممکن است به صورت های گوناگون انجام شود،اما رعایت سه اصل ،یعنی :تداوم ،توالی ،وسعت در همه موارد سازمان دهی ضروری است .

شیوه های متفاوتی برای سازمان دهی محتوای کتاب های درسی وجود دارد .برخی از از این شیوه ها عبارت اند ازسازمان دهی بر اساس :

-رشته های علمی

- موازی سازی رشته ها

- جند رشته ای

- بین رشته ای

انتخاب شیوه های شیوه ی سازمان دهی محتوا باید بر اساس نوع رویکرد و هدف ها انجام گیرد .

د) کتاب درسی و سازمان دهی تجربایات یاد دهی-یادگیری

آن چه آموزش داده می شود ،به ظاهر محتوای کتاب  درسی است .به عبارت دیگر ،فراگیری کامل محتوای کتاب درسی نیازمند آموزش است .امروزه شیوه های بسیارمتفاوتی برای آموزش محتوا طراحی شده اند .شیوه های نوین همگی بر فعال بودن فراگیران تاکید دارند .در چنین صورتی ،محتوای کتاب باید به گونه ای طراحی شده باشد گه امکان به کارگیری چنین شیوه هایی را فراهم سازد .بنابراین یکی از ویژگی های مهم کتاب درسی بر اساس شیوه ویا شیوه های خاص آموزش داده می شود .شیوه های یادگیری ،از یک سو به محتوا ی کتاب و از سوی دیگر به توانایی های معلمان وامکانات و تجهیزات وابسته است .هم چنین باسازمان دهی تجربیات یاد دهی –یادگیری نیز به عنوان یاد شده بستگی دارد .به عبارت دیگر ،انتخاب محتوای کتاب درسی می بایست با شرایط یادگیری هماهنگ باشد.     (www.talif.ir)

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 


موضوعات مرتبط: مقالات
[ شنبه بیست و پنجم اردیبهشت 1389 ] [ 12:55 ] [ حسین آقاجری ] [ ]
.: Weblog Themes By WeblogSkin :.
درباره وبلاگ

امکانات وب