امروزه آموزش پیش دبستانی در اکثرکشور های جهان نوعی آموزش غیر مستقیم بوده تاکودک بتواند باآزادی بیشتر از راههای بازی وسر گرمی خود را برای مشاهده دقیق جهان پیرامون خویش  کسب تجربه های تازه کشف پدیده های محیطی گسترش دانش پایه دست یافتن به مفاهیم متعدد رشد و پرورش مهارتهای حسی حرکتی بیان اندیشه ها از راه نقاشی زبان آموزی گسترش گنجینه  واژگان و آماده کند .روانشناسان تربیتی ومتخصصان تعلیم وتربیت بر این اعتقادند که کودک می تواند اساس رشد و شضکل گیری شخصیت باشد زیرا موفقیت او در دبستان بر پایه های استوار می باشدکه پدر ومادر و نزدیکان کودک با مربی کودگستان و آمادکی نهاده اند در پی چنین آموخته غیر رسمی از یک سو می نواند مدرسه را در سطح بالاتری آغاز کند واز سوی دیگر زمینه هایی را بری تفکر منطقی ونظم فکری برای فردای خویش قراهم می آورد .

این مقطع شامل دوره آموزشی یکساله ویژه کودکان رده سنی 5سال با هدف آمادگی جهت ورود به مراکز آموزش ابتدایی بخش عمده مهد کودک و کودکستان تشکیل شده است .این مقطع به دلیل تاثیر گذاریاساسی در شکل گیری شخصیت دانش آمورزان

در طول دوران تحصیل و نهایت تربیت و ایجاد حس اعتماد به نفس در کودکان بایذ د موردبرسی کارشناسان قرار گیرد  .(دادش پور مقم مجید 1387برنامه ریزی تخصصی صفحه 164-165)

* اهداف کلی نظام آموزشی کشور برای مقاطع پیش دبستانی

1.      تربیت کودکان در جهت اصول اسلامی در زندگی شخصی و اجتماعی

2.      تقویت احساس همکاری . مشارکت کودکان در فعالیتهای اجتماعی و حس مسئولیت پذیزی آنان

3.      افزایش قدرت جسمی و ذهنی برقراریتعادل جسمی و افزایش مهارتهای پایه کودکان

4.      آموزش زبان فارسی در جهت تقویت ارتباطات وابزار های آموزشی کودکان اعم از خواندن نوشتن شنیدن  حرف زدن

*  برنامه آموزشی مقطع پیش دبستاني شامل :

1.      برنامه های علمی عملی آموزشی که برمشاهده و بازدید آموزش زبان فازسی ریاضیات مقدماتی مفاهیم علوم و اعتقاد ات مذهبی را شامل

2.      فوق برنامه های آموزشی که بر صنایع دستی خمیر تبازی بریدن و چسباندن اشیاء نقاشی بازی های فکری قصه گویی شعر خوانی و تمریناتن بدنی را شامل می گردد.(دادش پور مقدم –برنامه ریزی  تخصصی 1387)

اسامی و محتوای کتابهای درسی *

1.      آموزش مفاهیم فارسی

2.      شناخت رنگها

3.      چگونه به کودکان ریاضی بیاموزیم

4.      آشنایی با حیوانت اهلی

5.      آشنایی با پردندگان

6.       آشنایی با میوه ها

7.      کار دستی توسط کودکان

دادش پور مقدم –برنامه ریزی  تخصصی)

*مقطع دبسنان  (ابتدایی)

این مقطع شامل دورههای آموزشی 5ساله ویژه کودکان رده های سنی 11-6 میباشند و خود پنج رده را شامل سال های اول ودوم و.......پنجم ابتدایی تقسیم می شود در ضمن ذکر این نکته نیز حائز اهمیت است که مقاطع ابتدایی از اساسی ترین مقاطع دوران تحصیل یک فرد به شمار می روند که همانند مقطع پیش از دبستان و حتی بیش از آن باید مورد توجه اساسی ودقیق  قرار گیرد

• اهداف کلی سیستم آموزشی کشور برای مقاطع ابتدایی
  • برقراری فضای مناسب آموزشی جهت پیشرفت اخلاقی و اعتقادی دانش آموزان
  •  پرورش استعداد ها و خلاقیت های کودکان
  • بهبود قدرت بدنی و جسمانی کودکان
  • آموزش خواندن نوشتن محاسبه و برقراری معاشرت اجتماعی با سایر اعضاء اجتماع
  • آموزش مساءل بهداشتی فردی و گروهی

 

*مهمترین برنامه های آموزشی مقطع  ابتدایی

• علوم قرانی و تعلیمات دینی انشاء واملاءفارسی
• زبان فارسی (خواندن و درک مطلب )
• تعلیمات اجتماعی
• علوم هنری (نقاشی خطاطی کار دستی )
• علوم طبیعی وبهداشت علوم  ریاضی 
• ورزش  تربیت بدنی

(دادش پور مقدم مجید 1387 –برنامه ریزی  تخصصی)

*تعریف کتاب

کتاب مهمترین نمونه فرهنگ مکتوب به مجموعه ای از ورقه های کاغذ پوست اهو یاماده ای همانند آن گفته می شود که در آن مطالبی نوشته و با هم به نخ کشیده می شود را صحافی شده با شند این لغت در اصل به معنی دوختن چرمی به چرم دیگر را پیوند دادن برخی حروف دیگر بوسیله گفتن یا نوشتن است لفظ کتاب موارد استفاده دیگری نیز دارد بنا بر آنچه در کتب لغت و در تفسیر مجمع البیان آمده است کتاب در اصل مصدر کتب یکتب و به معنی پوستی را له پوست دیگر پیوند دادن است  (صافی قاسم 1381ص11)

 

کتاب همراه همیشگی زندگی بشر نمود گذشته درخشان وتابان روزنه ای

برای رخنه به هزار لایه های کمتر شنتخه شده تاریخ تمدن و چهره ی گشاینده ی اعتبار خط درمیان نمای اقوام وملل ارزش ویژه ای داشته همواره وظیفه خود را یه یهترین نحو به انجان رسانده و پیوسته به عنوان مجموعه ای واحد زنده وسازمان یافته مهمترین وسیله انتقال حقیقتها سخنگوی پیشینیان و کارنامه فرهنگ . معرفت بشر اسباب فزونی دانش و ادبیات بیان کننده ی تخیل ها و محرومیتها تلاش ها و کامیابیها و در مسایل علتی نشانه ی تسلسل تفکرات بوده است و قرنها که نقل وانتقال و گسترش دانش و هنر ونشر فرهنگ وتعمیم آموزش وپرورش وایجاد نزدیکی ملتها را از نقطه ای به نقطه ایدیگر بر عهده است.(صافی قاسم 1381از چاپخانه تا کتابخانه .   

 

·       جهت گیری ها وخط ومشی های دفتر برنامه ریرزی و تالیف درسی

* در رویکردها

1.      توجه بیش تر به اهداف تربیتی فرهنگی نظام آموزش وپرورش

2.      توجه به نقش تربیتی و هدایتی معلم و نیز ارتقای جایگاه وی از یاد دهی صرف به تسهیل در امر یادگیری

3.      تقویت برنامه محوری به جای کتاب محوری با تاکید بر کاهش تمر رکز در برنامه ریزی و انعطاف در برنامه درسی

4.      بهره گیری از فناوری اطلاعات در برنامه درسی و مواد آموزشی   

 

*در محتوا

1.      ارتقای خود باوری و هویت اسلامی –ایرانی

2.      اهتمام نسبت به تقویت و ارتقای آداب و مهارتهای زندگی

3.      توجه به نیاز های علمی و فکری دانش آموزان و نیز فناوری ها و دانش های  نوین

4.      توجه به یادگیری عمیق و معنی دار تعدیل حافظه مداری و تاکید بر پژوهش محوری

*قالب ها

1.      تقویت رویکرد  چند رسانه ای و توسعه ی استفاده ار بسته های آموزشی به جای کتاب

2.      اصلاح و ارتقای کیفیت نگارش و ویرایش کتاب های درسی و ساختار و سازماندهی مطالب آن و استفاد ه از ادبیات مناسب با سطح  رشد دانش آموزان

3.      توجه بیش تر به جنبه های روان شناختی و زیبایی کتاب های درسی در جهت افزایش جذابیت و نشاط

4.      تعدیل حجم کتاب ها و ایجاد تناسب بین محتوا و زمان آموزش

5.      کاهش عناوین و تعداد کتاب های درسی به خصوص در دوره عمومی براساس رویکرد تلفیق 

*در زمینه ها

1.      افزایش بهره گیری از ظرفیت  های کارشناسی و پژوهشی مراکز علمی کشور به ویژه مراکز پژوهشی ستادی و استانی آموزشو پرورش

2.      افزایش نقش معلمان در تولید برنامه های درسی

3.      کار بردی نمودن طرح های پژوهشی و کار بست نتایج آن ها در فرایند برنامه  ریزی و تالیف کتب درسی

4.      کیفیت بخشی به پژ وهش ها و ارزش یابی های مستمر در راستای نیاز سنجی و اصلاح  برنامه های درسی

5.      تقویت و توسعه تامل فعال با مراکز و دفاتر مرتبط درون نیا بیرون وزارتخانه و جلب همکاری آن ها

6.       اصلاح تکمیل و ساده سازی مراحل فرایند تولید برنامه های درسی

*در روش ها

1.       برون سپاری تالیف کتابهای درسی در راستای استفاده از همکاری و مشارکت اشخاص و مراکز علمی ذی صلاح همراه با ارتقای نقش هدایتی ونظارتی دفتر

2.       اتخاذ روش چند تالیفی و زمینه سازی برای گسترش آن

3.       تکمیل و توسعه ی نظام اشاعه ی برنامه درسی با استفاده از همه امکانات و ابزار ها 

 

روز نامه جام جمhttp\\www.jame jam .ir /printable.aspxnewssnum

 

·       آشنایی با مبانی طراحی تالیف و ارزیابی کتاب درسی

 

مقدمه

ظاهرا کتاب درسی آشنای همه ی والدین ،دانش آموزان، مدیران ، برنامه ریزان درسی ومولفان است  در حالی که جنبه های نا آشنای فراوانی دارد .یکی از جنبه ها ،مجموعه ی فعالیت های است که قبل از تولید کتاب ،برای تهیه و تدوین آن انجام می گیرد که اغلب معلمان و مخاطبا ن

از آن بی اطلاع اند .کتاب درسی بر اساسش برنامه درسی تهیه می شود ،برنامه ای که برای تهیه ی معمولا دقتی بیش تر از تهیه کتاب درسیز صرف می شود .

·       برنامه درسی ترجمه ی واژه curriculumاست این کلمه از ریشه لاتین currereبه معنای میدان حرکت ومسابقه یا فاصله و مقدار راهی است افراد باید طی کنند تا به مقصد برسند با چنین تعریفی از برنامه درسی را میتوان  تولید برنامه درسی به شمار آورد و کتابهای درسی یکی از محصولات برنامه درسی است برای اثبات این ادعا به چند تعریف از برنامه درسی توجه کنید :

·       برنامه درسی مجموعه ای از درس ها و یا برنامه ای است برای مطالعه

·       برنامه درسی مجموعای از تجربه ها و فعالیت های یادگیری

·       برنامه درسی شامل یک سلسله وقایع آموزشی طراحی شده است که به قصد تحقق نتایج آموزشی برای یک یا چند دانش آموز پیش بینی پیش بینی شده است

بنا بر آنچه توضیح داده شد کتاب دریس ساختار ومحتوای مشخص ویژگی های داردکه بر اساس آنچه در برنامه درسی آمده است شکل گرفته اند .این ویژهاز چند منظر قابل بررسی هستند :

Ø  ویژگی های کتاب درسی.

ویژگی ها ی کتابهای درسی از چند از چند منظر قابل طرح اند

-کتاب درسی جلوه ای از برنامه درسی

-کتاب درسی :ساختار محتوایی

-کتاب درسی ساختار فیزیکی

کتاب های درسی ، جلوه ای از برنامه ی درسی

 کتاب درسی بر اساس یک برنامه درسی تهیه می شود .این مهم ترین ویژگی کتاب درسی است .برنامه درسی یا به عبارت دیگر ((راهنمای برنامه درسی )) مجموعه ای از دستور العمل ها و راهنمایی هایی است که تولید موادآموزشی بر اساس آنه انجام می شود . به عبارت دقیق تر کتاب درسی یکی از مواد است که مطابق با این راهنمایی ها و دستور العمل ها تهیه میشود مهمترین آن ها نیز هست .

طراحی ،تهیه و تدوین برنامه های درسی ، بخش بسیار با اهمیت وپنهان مجموعه فعالیت هایی است که برای تولید کتاب درسی و سایر مواد آموزشی انجام می شود و متاسفانه در کشور ما معلمان ، مدیران مدرسه ها و بسیاری از افرادی که به نوعی در امر آموزش دخیل اند از وجود چنین برنامه ای بی خبرند

برنامه درسی:

اگر جه قصد نداریم در این مقاله ویژگی های برنامه درسی را بررسی کنیم ، اما برای توضیح دقیق تر و ویژگی های کتاب درسی ، به ناچار عناصر و مولفه های اصلی آن را ذکر می کنیم .به طورکلی ،هر برنامه درسی از عناصر زیر تشکیل شده است .

-ضرورتهای تغیر برنامه

-رویکرد و جهت گیری های برنامه

-مبانی واصول حاکم بر برنامه ی (باید ها ونباید ها )

_اهداف دوره و پایه ی تحصیلی در سه حیطه ی دانش ،مهارت و نگرش

-محتوا و ساماندهی آن

-شیوه های سازمان دهی تجربیات یادهی –یاد گیری

- شیوه های ارزشیابی پیشزفت تحصیلی

-تجهیزات و امکانات ضروری برای اجرای برنامه

-ترویج برنامه درسی

علاوه بر این قبل از تولید برنامه درسی ،گاهی اوقات ضرورت دارد نیاز سنجی و مطالعات تطبیقی نبز انجام گیرد .عناصر واجزای  یاد شده در هر برنامه درسی ،خاص همان برنامه است ؛اگر چه ممکن است بسیاری از برنامه ها دارای وجوه مشترکی نیز باشند با توجه به آنچه ذکر شد ویژگی کتاب درسی در ارتباط با برنامه درسی را می توان به ترتیب زیر شرح داد :

الف)کتاب درسی ورویکرد

کتاب درسی براساس رویکرد مشخصی طراحی و تدوین میشود .رویکرد های برنامه درسی ،جهت گیری های کلی برنامه درسی را مشخص می کنند.رویکرد را ((موضوع گیری اساسی درباره ی فرایند یاددهی –یادگیری و ابعاد گوناگون نظری وعملی برنامه ی درسی )) تعریف می کنند . بنا بر این نوع  رویکردی که برنامه درسی انتخاب ودر نظر گرفته میشود .باید برهمه ی ارکان واجزای برنامه ی درسی سایه بیندازد .به این ترتیب در هر رویکرد نوع هدف ها ،طرز تلقی نسبت به یادگیرنده .فرایند یادگیری ،فرایند آموزش ،محیط یادگیری ،معلم و ارزشیابی از آموخته ها مشخص می شود .هر برنامه درسی بایر به تبیین هر یک از مواد یاد شده در پرو رویکرد خود ،توانمند باشد.

ب) کتاب درسی وهدف ها

کتاب درسی بر اساس هدف های مشخصی تهیه می شوند . هدف ها ،سطوح و حیطه ها ی متفاوت دارند که عبارت اند از :

·        هدف های آرمانی کشور

·        هدف های آرمانی آموزشی

·        هدف ها یا مقاصد کلی آموزشی

·        هدف های آموزشی برای یک درس طی یک سال تحصیلی

·        هدف های آموزشی برای چند ساعت درس (انتظارات آموزشی )

حیطه های هدف ها نیز عبارتند اند از :شناخت دانش ،مهارت و نگرش .

به این تربیت محتوای کتاب درسی باید با هدف ها در سطوح گوناگون  هم سو وهم جهت باشد .

ج)کتاب درسی و محتوا

 محتوای کتابهای درسی بر اساس رویکرد وهدف های مشخص و با توجه به اصول معینی که راهگشای انتخاب محتوا و سازمان دهی آن است ، طراحی و تدوین می شود .بنا بر این دوویژگی برای کتاب درسی در نظر گرفته می شود .

1-انتخاب محتوا بر مبنای اصولی مشخص :مثل رابطه و تناسب محتوا با :

·        هدف ها

·        انگبزه و رغبت فراگیرندگان

·        توان فراگیرندگان

·        شیوه های سازمان دهی تجربیات یاددهی –یاد گیری

·        زمان ارائه درس و یا تدریس

·        سودمندی

·        شیوهها ی ارزشیابی

·        ارتباط عمودی وافقی

·        دانش وفن آوری های جدید

·        هماهنگی با پیش دانسته های جدید

·        و......

2-سازمان دهی محتوا بر مبنای ظوابط و معیاری خاص :

سازمان دهی محتوا ممکن است به صورت های گوناگون انجام شود،اما رعایت سه اصل ،یعنی :تداوم ،توالی ،وسعت در همه موارد سازمان دهی ضروری است .

شیوه های متفاوتی برای سازمان دهی محتوای کتاب های درسی وجود دارد .برخی از از این شیوه ها عبارت اند ازسازمان دهی بر اساس :

-رشته های علمی

- موازی سازی رشته ها

- جند رشته ای

- بین رشته ای

انتخاب شیوه های شیوه ی سازمان دهی محتوا باید بر اساس نوع رویکرد و هدف ها انجام گیرد .

د) کتاب درسی و سازمان دهی تجربایات یاد دهی-یادگیری

آن چه آموزش داده می شود ،به ظاهر محتوای کتاب  درسی است .به عبارت دیگر ،فراگیری کامل محتوای کتاب درسی نیازمند آموزش است .امروزه شیوه های بسیارمتفاوتی برای آموزش محتوا طراحی شده اند .شیوه های نوین همگی بر فعال بودن فراگیران تاکید دارند .در چنین صورتی ،محتوای کتاب باید به گونه ای طراحی شده باشد گه امکان به کارگیری چنین شیوه هایی را فراهم سازد .بنابراین یکی از ویژگی های مهم کتاب درسی بر اساس شیوه ویا شیوه های خاص آموزش داده می شود .شیوه های یادگیری ،از یک سو به محتوا ی کتاب و از سوی دیگر به توانایی های معلمان وامکانات و تجهیزات وابسته است .هم چنین باسازمان دهی تجربیات یاد دهی –یادگیری نیز به عنوان یاد شده بستگی دارد .به عبارت دیگر ،انتخاب محتوای کتاب درسی می بایست با شرایط یادگیری هماهنگ باشد.     (www.talif.ir)

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

موضوعات مرتبط: مقالات

بسمه تعالی

آرمان شهر گرایی وآموزش وپرورش :

در خلال تاریخ بشری از عارف گرفته تا عالم اجتماع درباره ایجاد جامعه کامل یا آرمان شهر(مدینه فاضله )برکره زمین به اندیشه پرداخته اند. چون ادبیات آرمان شهربسیار وسیع است ما هم خود را صرف سوسیالیسم آرمانشهری که در موارد ی از آن به عنوان سوسیالیسم کومونتیاری نام برده می شود خواهیم پرداخت .

در این بخش 1- افکار مربی آرمانشهر گرا رابرت اون 2-چهار چوب کلی اصول آرمان شهر گرایی 3-نقادی طرفداران آرمانشهر گرایی از لیبرالیسم 4-طبیعت آدمی وسوسیالیسم آرمانشهرگرایانه 5-آرمان شهر گرایی وکار 6-خانواده وزن در آرمانشهر 7-عقایید آرمانشهر گرایان را در باره آموزش وپرورش بررسی خواهیم کرد.

 

 

رابرت اون :پرورشکار آرمانشهر گرا

رابرت اون کارخانه دار انگلیسی پس از مدتی اشتغال موفقیت آمیز به عنوان بازگانی خود ساخته به نظریه پردازی درباره آرمان شهر روی آورد .وی کوشید تا هم در انگلستان و هم در ایالات متحده امریکا اجتماعاتی برخوردار از هماهنگی وبرابری تاسیس کند .اون معتقد بود که از طریق تعلیم وتربیت نه از طریق تشکیلات سیا سی و انقلا ب خشونت آمیزبه ایجاد این اجتماعات کاملا متعادل ومنسجم توفیق یافته است .

 

آموزش وپرورش در نظر اون :

اون همچو رسو و پستالوژی ومربیان طبیعت گرا پاداش ها وتنبیهات را خارجی را لغو کرد اون مدعی است که شخصیت فرد توسط نیروهای محیطی شکل داده میشود ومسولیت انسان ها در قبال رفتارشان منتفی می دانست .

روش تدریس اون شامل کاربرد اشیامتضمن گفتگوی ساده مستقیم درباره آنها بود. در آموزش خواندن پیش هنگام آغاز می شود ومواد آموزشی خواندن برای کودکان قابل درک نیست .در آموزش خواندن اصل کلی اون بود که کودکان باید تنها به خواندن مطالبی بپردازدکه قادرند آنها را بفهمد وبه زبان خویش بیان کند .وی اعتقادداشت که انسان ها ذاتا خوب هستند واستدلال می کرد که خصیصه های ذاتا نیک انسان برای نیل به کمال تنها به محیط صحیح نیازمند ند

نظریه اجتماعی اون :

اون بر این اعتقاد بود که((جهان اخلاقی نوین)) بدون توسل به خشونت قابل تحقق است اون از آموزش وپرورش برای اطلاع رسانی درباره نظام اجتماعی خویش بهره میگرفت تا علاقه مردم را درباره زندگی همیارانه در جامعه ای مشترک المنافع برانگیزد اومعتقدبود که جامعه را می توان از طریق دانش آموزش وپرورش و سرمشق تغییر داد.

 

ماهیت انسان وآموزش وپرورش

 

اون معتقد بود که محیط اجتماعی در شکل گیری منش(شخصت )انسانی بسیارمهم است او احتجاج میکرد که هر نوع منشی را می توان ازبه انسان داد .چون اون بر شکل پذیری طبیعی آدمی تاکید میکند

در نظریه اجتماعی وی آموزش وپرورش ابزار کلیدی بود .در درون جامعه وظیفه مدرسه شامل پرورش دادن تعهد نسبت به زندگی کمونتیاری در نسل جوان است .

 

اهمیت وارتباط نظریه اون :

در ارزیابی اهمیت افکار اون برای تعلیم وتربیت جدید وی را باید به مثابه نظریه پردازی در نظر گرفت که آموزش وپرورش رابه طورجدایی ناپذیری با جامعه مرتبط میدید.اون استدلال های کاملا مجدانه ای

مبنی براینکه شهرهای نمونه مردان نمونه بار می آوردتدوین و عرضه کرد و طرحهای او را برای اجتماعات برنامه ریزی شده پیشاهنگ راهبردهای متخصصان مسائل شهری وطراحان اجتماعی بود .او پیامبری خود گمارده ومهندسی اجتماعی بود که میکوشد تاشخصیت مردم را به نحوی شکل دهد که به رغم وی در حد بالایی به مصلحتشان باشد

 

 

 

اصول آرمانشهرگرایی:

آرمان شهر گرایی تاکید بسیارزیادی بر آموزشوپرورش می نهند آرمانشهر گرایان برتعلیم تربیت به عنوان وسیله عمده ایجاد تغییرات اجتماعی آرام تاکید کرد .بسیاری از آرمانشهرگرایان به وجود قوانین طبیعی که بتوان از توسعه آنها زندگی کاملی برروی زمین ایجاد کرد معتقد بودند .در واقع لازم نبود«شهرملکوتی »به صورت رویایی نظری باقی بماند بلکه می توانست واقعیت پیدا کند آرمانشهرگرایان اغلب دارای شور مسیونری بودند که آنان را مجبور می ساخت دیگران را به گرویدن به جامعه نوین بهتری که از نظر تاریخی حتمی الوقوع بود وادار کنند .آرمانشهرگرایان کلید ایجاد جامعه کامل رادر درجه نخست تربیت میدانند .

 

 نقادی آرمانشهرگرایان از لیبرالیسم :

سوسیالیسم آرمانشهرگرا اساسا به صورت نقادی از نهادهاوشرایط اجتماعی وواقتصادی وسیاسی اوایل قرن نوزدهم بوجود آمد.سوسیالسیتهای آرمانشهرگرا ایدئولوژی لیبرال سرمایه داری ومالکیت خصوصی را مورد حمله قرار می دهند میکوشند تاضعف های نظام مالکیت خصوصی را برملا سازند ونقشه هایی برای تکوین جامعه ای نوین با مالکیت اشتراکی و برابری اجتماعی طرح ریزی کنند.

سوسیالیست های آرمانشهرگراادعای ایدئولوژی لیبرال را مبنی براینکه فرد مبنای جامعه است مردود    می انگاشتنددر انتقاد از فرد گرایی لیبرالسم آرمانشهرگرایان به عنوان جانشین آن جامعه ارگانیک کمونیتاری را پیشنهاد میکردند آنچه ازنظرآنهانقطه ضعف نظام لیبرالی راتشکیل میداد غیبت برنامه ریزی اقتصادی و اجتماعی بود .

    

ماهیت انسان وسوسیالیسم آرمانشهرگری :

مفهوم ماهیت انسان از دیدگاه آرمانشهر گرایان ملهم از دیدگاه عصری روشنگری است که انسان را موجوداتی خیر خواه تلقی می کند .دیدگاه آرمان شهر گرایی در باب انسان با دیدگاه محافظه کاری که طبیت انسان را ضعیف و متمایل به هرج ومرج میدید در تضاد است . آنها  اعتقاد  داشتند  که  شکل گیری شخصیت انسان در جامعه نوین چیزی نیست که به دست تصادف سپرده شود.از آنجا که طبیعت انسان شکل پذیر است ضرورت دارد که مدد محیط صحیح و آموزش وپرورش شایسته وسازمان اجتماعی مناسب شکل داده شود .

 

آرمان  شهرگرایی وکار :

آرمان شهر مشربان بویژه سوسیالیستهای آرمانشهر گرا معتقدبودند که برای پایان بخشیدن به خود بیگانگی مرتبط با صنعتی شدن صورت های جدیدی از تولید ضرورت دارد .محافظه کاران اغلب کار به عنوان پیامد سقوط و ضعف طبیعی آدمی میدیدند .اگر چه لیبرالها وجود ساختار طبقاتی ورتبه بندی

شغلی را به رسمیت می شناختند آرمانشهرگرایان بر مبنای دیدگاه خود نسبت به ماهیت انسان مفهومی از کار عرضه می کردند در اجتماعی کمونیتاری کار داری ارزش مثبتی بود که با رفاه اجتماعی جامعه ارتباط داشت به منظور کاستن از بیگانگی کارگران هم با محصولات کار و هم با همکاران خویش آرمانشهرگرایان در صدد طرح اشکالی از تولید بودند که تلاشها ومحصولات فرد رابا نیازها اجتماع تلفیق دهد

 

خانواده وزن در آرمانشهر  :

دیدگاه سوسیالیستی آرمانشهری در خصوص نقش خانواده به مفهوم جامعه مربوط می شد .آنها معتقد بودند که خانواده هسته ای از نظر اجتماعی تفرقه انگیز است. آنان با ترتیبات خانواده هسته ای مخالفت  می ورزیدند .از نظر برخی از آنها اجتماع خود به خود به خانواده ای تبدیل می شود که اعضای آن به تبع اجتماعی بودن ونه خون وتبار باهم متحدند .

آرمانشهرگرایان وآمورش وپرورش

چانجه قبلا اشاره شد آرمانشهرگرایان برای تحقق جامه آرمانی بر تعلیم و تربیت ونه تشکیلات سیاسی وفعالیت انقلابی تاکید میکردند .در بافت جامعه آرمانی آموزش وپرورش را می توان در سه بعد تحلیل کرد .

1-تبلیغات اقنایی 2-به عنوان جزئی از فرایند کمونی کردن 3-به عنوان تحصیلات آموزشگاهی  که به منظور آشنا ساختن جوانان با زندگی

 

 

1-تعلیم وتربیت به عنوان اقناع :  

آموزش وپرورش به مثابه اقناع به منظور ایجاد جنبشی مردمی برای الحاق مردم به مرام آرمانشهرگرایی طراحی شده بود آموزش وپرورش آرمانشهرگرایانه در این مرحله مطبوعاتی وخطابی از دو عنصر تشکیل می شد .نخست نابسامانیهای جامعه رانقادی میکرد ودر مانهایی برای آن عرضه میداشت .دوم تصویری از زندگی در جامعه جدید را اغلب باشرح وتفصیل عرضه می داشت

2-تعلیم و تربیت در مفهوم کمونی  :برای چیره شدن براحساس باخود بیگانگی آرمانشهرگرایان در صدد ایجاد اجتماعات کاملا یکپارچه شده ای برآمدند .تعلیم وتربیت به عنوان ابزاری برای کمونی بار آوردن بر مفهوم وسیعی استوار بود فرصتهای فراوانی برای آموزش وپرورش بزرگسالی وتکمیلی پیش بینی می شد تا اعضای کمون تولید کننده ومصرف کننده کال وخدمات جامعه آماده کند تعلیم وتربیت شامل نوعی فرهنگ بارآوردن میشد کخ طی آن شخص به سوسیالیست آرمان شهری یا کمونیتاری در میآمد.

3-آموزش وپرورش به مثابه تحصیلات رسمی :نظریه پردازان آرمانشهرگرابرآموزش وپرورش نسل جوان در موسسات ومدارس تاکید داشتند آنان استدلال می کردند که کلید تداوم جامعه نوین در اختیار کودکان است آنان طرفدار آغاز هرچه زود تر آموزش وپرورش کودکان بودند ایشان استدلال میکردند که کودکان نورس از تعصبات و گرایشهای افراطی نظام اجتماعی پیشین آزادند .اگر کودکان در مدارس آمادگی جامعه تربیت شوند از افکار آلوده کننده کسانی که هنوز از نابکاریهای جامعه بازسازی نشده پیشین پاکسازی نشده اند آزاد میمانند  کودکان را می توان به صورت کمونیتاری مطلوب شکل بخشید

آموزش وپرورش در طرحهای اون وفوریه و.... یادگیری صوری آموزش شرعیات و سیطره زبانهای کلاسیک را مردود می شمرد این آموزش وپرورش به دلیل توجهی که به پرورش شخصیت کودکان داشت اغلب الهام بخش مطالعات پیشتازان آموزش وپرورش دوران اول کودکی گردید .

 

والسلام علیکم

باآرزوی موفقیت برای همه شما

Agha 1352@gmail.com

موضوعات مرتبط: مقالات

خلاقیت ونوآوری

برخی از نویسندگان مدیریت، بین خلاقیت و نوآوری تفاوت قائل می شوند.
آن ها خلاقیت را ظهور یك ایده نو و نوآوری را انتقال چنین ایده ای در قالب تولید یك كالا، خدمت یا روش نو می دانند.
به تعریف مهر خلاقیت اشاره به ارائه چیزی نو دارد: در حالی كه نوآوری اشاره به كاربرد چیزی نو می كند.
بدین معنی كه توانایی های مورد نیاز خلق ایده های نو این چنین تمایز قائل شدن در زندگی سازمانی می تواند مفهوم داشته باشد.

ایده های جدید، بااندیشیدن به دست می آید. كه در آن ذهن به طور عمیق با یك مسئله درگیر می شود و به تجسم آن می پردازد و با حذف و یا تركیب واقعیت های موجود، به روشن شدن فكر جدید كمك می كند.افكار بشری با یكدیگر ارتباط دارند و بافت به هم پیوسته ای را تشكیل می دهند به همین دلیل قدرت تداعی در ایجاد و ظهور یك فكر جدید بسیار كارساز و موثر است.به طور كلی، وجود محیط خلاق از مهمترین عوامل رشد خلاقیت است. در محیط نامطلوب برای پرورش خلاقیت از اندیشه های جدید و نو بیشتر انتقاد می شود و تمایلات دگرگونی و تغییر با مقاومت و ممانعت تقابل می كند.

توانایی افراد در خلاقیت متفاوت است. افراد با توانایی خلاقیت بالا بیشتر تمایل دارند كه مبتكر اولیه باشند تا آن هایی كه خلاقیت كمتری دارند.افراد خلاق همواره طلب اختیار می كنند و از دستوراتی كه برایشان غیر منطقی است، اطاعت نمی كنند.به این دلایل ممكن است اداره آن ها در اغلب سازمان ها دشوار باشد.
این گروه از افراد با مشكلات جالب بیش از پاداش های مالی برانگیخته می شوند و مدتهای طولانی روی آن چه آن ها را آشفته كرده با جدیت كوشش و كار می كنند.

روش های ایجاد خلاقیت عبارتند از: تحرك ذهنی، فرآیند گروهی فرضی، همتا سازی و تصمیم گیری گروه خلاق كه برای كاربرد در گروه طراحی شده است.بنابراین اصولی كه تحت این روش ها قرار گرفته اند می توانند افراد را برای رشد خلاقیت كمك نمایند.

تحرك ذهنی روشی است آموزشی، برای برانگیختن تفكر خلاق، كه طی این روش مسئله ای برای گروه كوچك شركت كنندگان مطرح می شود.
آن ها چند دقیقه ای برای آماده كردن اظهار نظرهای خود وقت صرف می كنند.
آن گاه در فرصتی كه به هر یك داده می شود نظرهای خویش را سریع بیان می كنند (نظرها را می توان روی نوار ضبط كرد ولی به طور معمول نوشته می شود و اغلب روی تابلویی در معرض دید دیگران قرار می گیرد).
تحرك ذهنی جریان آزاد عقاید را تشویق می كند بدون این كه با انتقاد یا پیش داوری مانعی ایجاد كند.
در تحرك ذهنی گروهی به اعضای به هم پیوسته گروه، شرح مشكل داده می شود و از آن ها می خواهند نظرها و راه حل های خود را بیان كنند.
اجازه هیچ گونه ارزشیابی یا تأیید وتكذیب به كسی داده نمی شود. كمیت بر كیفیت برتری دارد و سرعت تشویق می شود.

این نگرش، در حقیقت تحرك ذهنی توسعه و بهبود یافته است، كه فرآیند گروهی فرضی خوانده می شود.این روش موانع ابراز عقیده افراد گروه را تعدیل می كند. اعضای گروه به تنهایی كار می كند اما در یك مكان واحد ایده های خویش را می پرورانند.آن گاه با یكدیگر تبادل نظر می كنند، سرانجام یك موضوع مورد تأیید قرار می گیرد. این نگرش بیش از تحرك ذهنی ایده هایی را ارائه می دهد و جالب این كه بسیاری از امتیازات آن را در بر دارد.

نویسندگان مختلف شرایط و زمینه های متفاوتی را برای بروز خلاقیت در نظر دارند به هرحال راه های عمده ای كه می تواند محرك خلاقیت باشد، عبارتند از:
1 - فضای خلاق: یكی از راه های مهم ظهور نوآوری به وجود آوردن فضای محرك خلاقیت است.بدین معنی كه مدیریت باید همیشه آماده شنیدن ایده های جدید از هركس در سازمان باشد. در واقع سازمان باید در جستجوی این گونه فكرها باشد و تنها منتظر ارائه اندیشه جدید نماند.
2 - دادن وقت برای خلاقیت: موسسات می توانند دفتر مخصوصی را به هریك از كاركنانی كه شایستگی لازم را دارند اختصاص دهند.
3 - برقراری سیستم پیشنهادات: یكی از روش های ترغیب خلاقیت برقراری سیستم دریافت پیشنهادات است بدین ترتیب روشی برای ارائه پیشنهادات فراهم می شود.
4 - ایجاد واحد مخصوص خلاقیت: گاهی گروه خاصی از كاركنان برای نوآوری و خلاقیت استخدام می شوند و در بعضی از سازمان ها این گروه را واحد تحقیق و توسعه می نامند.
این واحدها وقتشان را صرف یافتن ایده های جدید برای ارائه خدمات یا ساختن محصول، فناوری می كنند و گاهی تحقیق محض انجام می دهند.این گونه تحقیقات برای پیشرفت دانش بدون تلاش برای یافتن كاربرد فوری آن صورت می گیرد.البته بعدها این اندیشه ها می تواند جنبه كاربردی داشته باشد.
ولی امروزه تحقیقات كاربردی بیشتر معمول و مورد توجه است. (رضاییان، 1373، ص 51-29)

خلاقیت در یك جو مستعد پرورش می یابد. (جایی كه كشف نظریه های جدید و راه های نوین انجام كار تشویق می شود).
قبول چنین محیط هایی برای بسیاری از مدیران دشوار است.
آن ها ممكن است با استمرار فرآیند تغییر كه همواره ضروری خلاقیت است، راحت نباشند. آن ها همچنین توجه دارند كه در جو مستعد؛ كنترل نظم و هزینه اشكال آفرین است.

افراد از نظر خلاقیت متفاوتند كسی كه زندگی خلاق دارد، احساس توانمندی را در خود پرورش می دهد، با مهر و محبت ناكامی ها را می پذیرد و نیروهایش را در راه تحقق اهدافی كه دارد بسیج می كند.
انسان خلاق سعادت را در القاب و زندگی در محلات مشهور و خوش آب و هوا جستجو نمی كند.
انسان خلاق از سرگرمی های انفعالی فاصله می گیرد و علاقه مند و بانشاط برای هدف هایش گام بر می دارد.
به قدری محو زندگی است كه فرصتی برای خودخواهی پیدا نمی كند و مشتاق و هدف گراست.
احساس جوانی دائم دارد، احساسی كه همه به آن نیاز دارند متاسفانه اغلب از آن محروم هستند.سازمان های خلاق خصوصیات ویژه ای دارند.
مهمترین ویژگی این سازمان ها انعطاف پذیری آنها در رویارویی با بحران هایی است كه اغلب ناشی از رقابت های اقتصادی است.

حس درونی تفکر، انسان را قادر می  سازد شرایطی را که وجود خارجی ندارند،  در درون ذهن شبیه  سازی كند و  به وی این امکان را می  دهد تا در امکانات یکسان با دیگران برای خود فرصت های بهتری بیافریند.
در واقع امور خلاقیت شاید بیشتر اکتسابی باشد تا فطری و می  توان با آموزش هایی این توانایی را در خود افزایش داد.مجموعه عواملی که باعث تشدید و ترغیب فرد به نوآوری می شود، به عوامل تشدید کننده نام دارد که به دو بخش کلی انگیزه  ها و ابزارها تقسیم می  شود.
برای كاربرد تمام و كمال ایده ها، سازمان به كاركنان خلاق و نوآور نیازمند است. به علاوه، خلاقیت به تنهایی تأثیر بسیار جزئی و شاید هیچ، در اثر بخشی سازمانی دارد مگر این كه ایده های خلاق بتوانند به طریقی به كار برده شده یا اجرا شوند.بنابراین در سازمان ها فرآیندهای خلاق باید شامل عناصر خلاق و نوآور هردو باشد: ایدة جدید در حقیقت باید خلق شود، قابلیت اجرا داشته باشد و برای منافع سازمان به مرحله اجرا درآید.تحقیق در مورد خلاقیت و عناصر تشكیل دهنده آن، بیش از یك قرن پیش توسط دانشمندان علوم اجتماعی شروع شد، ولی انگیزه اساسی برای پژوهش بیشتر در سال 1950 توسط گیلفورد ایجاد شد.

 

معلمي شغل نيست؛ معلمي عشق است. اگر به عنوان شغل انتخابش کرده اي، رهايش کن و اگر عشق توست مبارکت باد. (شهید رجایی )   اوست خدایی که در میان مردم درس نخوانده پیامبری از خودشان مبعوث کرد تا آیاتش را بر آنها بخواند وآنها را تزکیه کند وکتاب وحکمت بیاموزد . (سوره مبارکه جمعه ، آیه 2 ) تعليم و تعلم از شئون الهي است و خداوند، اين موهبت را به پيامبران و اولياي پاک خويش ارزاني کرده است تا مسير هدايت را به بشر بياموزند و چنين شد که تعليم و تعلم به صورت سنت حسنه آفرينش  درآمد. معلم، ايمان را بر لوح جان و ضميرهاي پاک حک مي کند و نداي فطرت را به گوش همه مي رساند. همچنين سياهي جهل را از دل ها مي زدايد و زلال دانايي را در روان بشر جاري مي سازد.در اين مسير مقدس ، بزرگاني همچون علامه شهيد استاد مرتضي مطهري گام نهاده اند که نامشان بر تارک زمان مي درخشد . شهيد مرتضي مطهري  يكي از آن معلمان راستين است كه با نگاه  تركيبي  به همه معارف بشري نظر مي كند و   تمامی تلاشهاي علمي و عملي را  مقدمه اي براي عبادت مي داند و با شهادت، عبادت عملي و علمي خود را كامل مي سازد . به همين مناسبت روز شهادت اين بزرگ مرد فرزانه را روز معلم ناميدند .